به گزارش خبرگزاری مهر، پژوهش‌های مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی روند ۱۰ساله دوره دکتری تخصصی کشور را مورد بررسی قرار داده است. در نگاه کلی، ثبات کمّی رشد جمعیت دانشجویی دوره دکتری در بازه ۱۰ساله اخیر، رشد نسبی در علوم انسانی و هنر، کاهش تعداد دانشجویان در علوم پایه و تمرکز جغرافیایی بیشتر در تهران را نشان می‌دهد.

آمار ثابت دانشجویان دکتری طی سالهای اخیر

بررسی وضعیت کلی دانشجویان دکتری تخصصی طی ۱۰ سال اخیر نشان می‌دهد تعداد دانشجویان دکتری تخصصی، طی سال‌های اخیر (به ویژه از سال ۱۳۹۵ به بعد) تا حدود زیادی، روندی یکنواخت داشته و بطور تقریبی بین حدود ۱۴۰ هزار نفر تا ۱۵۰ هزار نفر ثابت مانده است و روند افزایشی معنی داری را تجربه نکرده است. با این حال طی سه سال اول بازه ۱۰ ساله، یعنی بین سال‌های ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۶ یک روند افزایشی را تجربه کرده است که البته مقطعی بوده و طی سال‌های پس از آن، روند تا حدودی متعادل و یکنواخت پیش رفته است.

سهم گروه‌های آموزشی از دانشجویان دکتری

سهم گروه علوم انسانی از کل دانشجویان دوره دکتری تخصصی حدود ۴۳ درصد، سهم سهم گروه علوم پزشکی ۱۷.۹ درصد، سهم گروه فنی و مهندسی ۱۶.۶ درصد، سهم گروه علوم پایه ۱۰.۶ درصد، سهم گروه کشاورزی و دامپزشکی ۸.۸ درصد و سهم گروه هنر تنها ۲.۷ درصد است.

در بخش زیرنظام‌های اصلی آموزش عالی شامل وزارت علوم، دانشگاه آزاد اسلامی، وزارت بهداشت و موسسات آموزش عالی غیر انتفاعی از کل دانشجویان دوره دکتری تخصصی، سهم وزارت علوم، تحقیقات و فناوری (۴۴ درصد) از کل دانشجویان دکتری تخصصی، بیش از سایر زیرنظام‌های آموزش عالی است. در مقابل، موسسات آموزش عالی غیر انتفاعی (۲ درصد)، سهم بسیار ناچیزی از مجموع دانشجویان دکتری را به خود اختصاص داده‌اند.

روند کلی تعداد دانش‌آموختگان دکتری تخصصی افزایشی بوده است

بررسی وضعیت کلی دانش‌آموختگان دکتری تخصصی طی ۱۰ سال نشان می‌دهد با وجود فراز و نشیب‌ها، روند کلیِ تعداد دانش‌آموختگان دکتری تخصصی، افزایشی بوده است.

علاوه بر آمار و ارقام تعداد دانشجویان و دانش آموختگان دوره دکتری تخصصی، در این سال‌ها نحوه اجرای آزمون و دروس و ضرایب آزمون دکتری تخصصی هم تغییراتی داشته اند.

سال گذشته آزمون دکتری تخصصی همزمان با آزمون کارشناسی ارشد برگزار شد و امسال این آزمون در یک بازه زمانی متفاوت برگزار شد. از سوی دیگر امسال تغییراتی در دروس و ضرایب آن‌ها رخ داد.

رضا محمدی، رئیس سازمان سنجش آموزش کشور درباره تغییرات آزمون دکتری تخصصی گفت: در آزمون ورودی به مقطع دکتری تخصصی تغییراتی در سال ۱۴۰۵ نسبت به سال ۱۴۰۴ شاهد هستیم.

ضمن اینکه تغییرات محتوایی هم در این دوره از آزمون‌ها رخ داده است. برگزاری آزمون‌های ورودی به سطوح مختلف آموزش عالی و به طور خاص آزمون دکتری تخصصی مستلزم ارزیابی دوره‌ای و سالانه از روند و چگونگی برگزاری آزمون است.

بازنگری سالانه در آزمون‌های کشوری

وی افزود: براساس بازخوردهایی که از ذی نفعان شامل افرادی که در آزمون شرکت کرده‌اند و اساتید و گروه‌های تخصصی و همچنین تحلیل نمرات و پاسخ‌هایی که داوطلبان به سوالات می‌دهند، هرساله بازنگری در آزمون‌ها صورت می‌گیرد. البته این موضوع خاص دکتری نیست و در همه آزمون‌ها انجام می‌پذیرد.

رئیس سازمان سنجش آموزش کشور یادآور شد: در این بازنگری‌ها و بررسی‌هایی که انجام می‌دهیم از نظر زمان اجرای آزمون به این جمع‌بندی رسیدیم که می‌توانیم ۷ گروه آموزشی را که مجموع متقاضیان آن‌ها ۱۷۲ هزار و ۱۴۲ نفر بود را در یک نیم روز برگزار کنیم. زحمت سازمان سنجش در این زمان‌بندی بیشتر بود اما کار متقاضیان آزمون دکتری را راحت‌تر کرد.