استعداد تحصیلی چیست؟

استعداد تحصیلی یکی از دروس بخش عمومی آزمون دکتری و از منابع آزمون دکتری 1401 است که به سنجش توانایی‌ ذهنی و درک داوطلبان، قدرت تحلیل و استعداد آن‌ها می‌پردازد.

از اخبار آزمون دکتری جا نمونی! ما همه اخبار رو لحظه‌ای اطلاع رسانی میکنیم! کافیه برای عضویت در کانال تلگرام کلیک کنی … و یا عضو پیج اینستاگرام سایت پی اچ دی تست بشی …

نام خاص این درس این ذهنیت را برای برخی از داوطلبان ایجاد کرده که این بخش از آزمون تنها به سنجش هوش و استعداد داوطلبان می‌پردازد و مطالعه برای آن تأثیر خاصی ندارد. اما حقیقت آن است که پاسخ‌دهی به سؤالات این درس نیز همانند بسیاری از دروس دیگر نیازمند یادگیری مهارت‌های خاص خود است و این مهارت‌ها نیز جز با مطالعه و تمرین حاصل نخواهد شد.

چرا نباید در آزمون دکتری، استعداد تحصیلی را صفر بزنیم؟

با بسته شدن پرونده آزمون دکتری 1400، دروس و رشته‌های امتحانی آزمون دکتری 1401 از سوی سازمان سنجش اعلام شد که بر اساس آن، ضرایب دروس امتحانی همچون سال‌های گذشته و بدون تغییر مانده است.

بنابراین در کنکور دکتری 1401 نیز با تأثیر 17 درصدی هر یک از دروس عمومی شامل زبان دکتری و استعداد تحصیلی در نمره آزمون کتبی سازمان سنجش روبه‌رو هستیم، چرا که ضریب اعلام‌شده برای هر یک برابر 1 و ضریب اعلام‌شده برای دروس تخصصی 4 است.

در نتیجه همچون گذشته، این درس برای افرادی که می‌خواهند گوی سبقت را از رقبای خود بربایند اهمیت خاص خودش را دارد.

به دو نمونه کارنامه زیر مربوط به آزمون دکتری معماری توجه کنید. با وجود معدل مؤثر نزدیک به هم و نیز درصد دروس تخصصی با فاصله اندک، درصد بالاتر دروس عمومی منجر به کسب رتبه تک‌رقمی شده است.

کارنامه رتبه 36 آزمون دکتری معماری

 

کارنامه رتبه 8 آزمون دکتری معماری

انواع سؤالات استعداد تحصیلی آزمون دکتری

استعداد تحصیلی آزمون دکتری از 4 بخش تشکیل شده است:

1. درک مطلب؛

2. استدلال منطقی (همه گروه ها بجز فنی و مهندسی)/تجسمی (گروه فنی و مهندسی)؛

3. تحلیلی؛

4. کمی.

تعدادی سؤالاتی که از هر یک از بخش‌های فوق در آزمون دکتری مطرح می‌شود به شرح زیر است:

بخش‌های مختلف استعداد تحصیلی در آزمون دکتری

ترتیب سؤالات ماهیت سؤالات تعداد بخش‌ها تعداد سؤالات
بخش اول درک مطلب 2 متن 8 سؤال
بخش دوم استدلال منطقی (همه گروه‌ها بجز فنی و مهندسی) 7 متن کوتاه 7 سؤال
تجسمی (گروه فنی و مهندسی) 7 سؤال
بخش سوم تحلیلی 2 بخش 8 سؤال
بخش چهارم کمی 4 بخش 7 سؤال

1- درک مطلب

سوالات درک مطلب استعداد تحصیلی دکتری

بخش درک مطلب در آزمون استعداد تحصیلی مشابه بخش Reading در آزمون‌های زبان انگلیسی است. در این بخش توانایی داوطلبان در درک متن مورد سنجش قرار می‌گیرد.

درک مطلب معمولاً جزو بخش‌های نسبتاً ساده آزمون است و می‌تواند تأثیر زیادی در کسب نمره شما داشته باشد، زیرا پاسخگویی به سؤالات این بخش نیاز به دانستن فرمول‌های پیچیده ندارد و تنها با فراگیری برخی مهارت‌ها، تا حد زیادی قادر به پاسخگویی به سؤالات خواهید بود.

این بخش شامل متن‌هایی نسبتاً بلند حاوی چند پاراگراف (معمولاً سه الی شش پاراگراف) است که سؤالاتی از آن‌ها مطرح شده است.

از آن‌جا که مبنای بخش درک مطلب جست‌وجو است و نه تحلیل متن، تمامی سؤالات مطرح شده باید با توجه به آن‌چه که در متن آورده شده پاسخ داده شود و برای پاسخ‌گویی به سؤالات نیازی به اطلاعاتی فراتر از متن نیست.

در واقع پاسخ‌گویی به سؤالات درک مطلب به دانش شما نیازی ندارد و وابسته به مهارتی است که در اثر تمرین به‌دست خواهد آمد.

موضوع متن انتخابی معمولاً با توجه به گروه امتحانی تعیین می‌شود و غالباً متن نسبتاً تخصصی است؛ یعنی به عنوان مثال، برای گروه هنر، متنی تخصصی در رابطه با هنر مطرح خواهد شد و برای گروه انسانی، متنی مرتبط با رشته‌های این گروه.

در بخش درک مطلب منتظر روبرو شدن با متن‌هایی با موضوعات آشنا نباشید؛ زیرا همه اطلاعات مورد نیاز جهت پاسخگویی به سؤالات به صورت مستقیم و یا غیرمستقیم در متن گنجانده شده است.

طبق آخرین تغییرات، 2 متن در بخش درک مطلب مطرح شده و از هر یک از این متن‌ها 4 سؤال طرح می‌شود. بنابراین در مجموع بخش درک مطلب دارای 8 سؤال است.

2- استدلال منطقی

سوالات استدلال منطقی استعداد تحصیلی دکتری

برخلاف سؤالات درک مطلب، داوطلبان معمولاً از سؤالات استدلال منطقی پیش‌زمینه ذهنی ندارند. در این بخش، متنهایی آورده می‌شود و سپس یک سؤال از هر متن مطرح می‌گردد.

متن سؤالات طولانی نبوده و عموماً حاوی یک پاراگراف است. متن‌های بخش استدلال منطقی، متن‌های عمومی هستند و عموماً ارتباطی به گروه آزمایشی ندارند.

برای پاسخ‌گویی به سؤالات این بخش از آزمون باید با توجه به واقعیت‌های موجود در متنِ سؤالات و تجزیه وتحلیل آنها، پاسخ صحیح را پیدا کنید.

سؤالات استدلال منطقی معمولاً چندان ساده نبوده و جهت پاسخگویی به آنها، علاوه بر دانستن مهارت‌های لازم، نیازمند دقت و تمرکز بالایی نیز هستید. با این حال، این بخش نیز جزو بخش‌های نمره‌آور در آزمون دکتری است.

طبق آخرین تغییرات، 7 متن در بخش استدلال مطرح شده و از هر کدام از این متن‌ها نیز یک سؤال طرح می‌شود. بنابراین در مجموع بخش استدلال منطقی دارای 7 سؤال است.

3- سؤالات تجسمی (ویژه گروه فنی مهندسی)