به گزارش خبرگزاری آنا، هر یک از آزمون‌های سراسری کشور براساس قاعده‌ خاصی برگزار می‌شود در این میان آزمون دوره دکتری نیز به عنوان یک آزمون سراسری ضوابط مخصوص به خود را دارد.

یکی از مقررات این آزمون مربوط به اجازه شرکت دوباره در صورت پذیرفته شدن در آزمون است. تعدادی از داوطلبان دوره دکتری نسبت به این محدودیت اعتراض دارند و آن را قانونی نمی‌دانند. بر اساس مندرجات دفترچه راهنمای شرکت در آزمون دوره دکتری؛ «دانشجویان شاغل به تحصیل در مقطع دکتری تخصصی در صورت عدم انصراف تا پایان مهلت ثبت‌نام مجاز به ثبت‌نام و شرکت مجدد در این آزمون نیستند.» این بند در آزمون دوره دکتری سبب شده تعدادی از متقاضیان این آزمون با مشکل مواجه شوند چراکه تا زمانی که در دوره دکتری مشغول به تحصیل هستند نمی‌توانند در آزمون شرکت کنند.

شکایت به دیوان عدالت اداری

این محدودیت باعث شد که یکی از دانشجویان دوره دکتری در این زمینه شکایتی را در دیوان عدالت اداری مطرح کند تا از این طریق به پاسخی قانونی دست یابد. صلاح قاسمیانی، دانشجوی دوره دکتری که در سال ۹۶ در دوره شبانه پذیرفته‌شده، در شکایتش خواستار ابطال بند «ج» دفترچه راهنمای ثبت‌نام یا همان محدودیت شرکت در آزمون دوره دکتری شد. وی اجرای این بند را تبعیض ناروا و مغایر با اصل سوم قانون اساسی دانست.

دیوان عدالت اداری پس از بررسی‌های لازم در روز ۳۰ شهریورماه ۹۹ رأی خود را در این زمینه صادر کرد. بر اساس رأی هیئت عمومی دیوان عدالت اداری این محدودیت قانونی نیست و اجرای آن را از زمان تصویب ابطال می‌شود. در متن رأی دیوان عدالت اداری آمده است:‌ «وظایف و اختیارات شورای سنجش و پذیرش دانشجو در ماده ۳ قانون سنجش و پذیرش دانشجو در دوره‌های تحصیلات تکمیلی در دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی کشور مصوب سال ۱۳۹۵ ذکر شده است که از هیچ‌کدام از بندهای مقرر در این ماده اعمال محدودیت موضوع مصوبه مورد اعتراض قابل استنتاج نیست، بنابراین مقرره مورد اعتراض به علت آن‌که تصویب آن خارج از حدود اختیارات مرجع وضع است، مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و مواد ۸۸ و ۱۳ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ از تاریخ تصویب ابطال می‌شود.»

استقبال دانشجویان دوره دکتری از کاهش محدودیت‌ها

بنابراین داوطلبان آزمون دوره دکتری از سال ۱۴۰۰ می‌توانند بدون این محدودیت در آزمون ثبت‌نام کنند. شمار زیادی از دانشجویان دوره دکتری با استقبال از این رأی دیوان عدالت به خبرنگار آنا می‌گویند: برداشتن این محدودیت سبب می‌شود بتوانیم انتخاب‌های بهتری داشته باشیم.

مصطفی در این زمینه می‌گوید: برای اینکه شانسم را در آزمون امسال را از دست ندهم، یک رشته محل را انتخاب کردم و اگر این مصوبه اجرایی شود می‌توانم با آمادگی بیشتری در آزمون دوره دکتری سال آینده نیز شرکت کنم.

فاطمه دیگر دانشجوی دوره دکتری نیز در این باره می‌گوید: شانس بیشتری برای قبولی در محل تحصیل دوره کارشناسی ارشد داشتم به همین دلیل یکی از انتخاب‌هایم این دانشگاه بود ولی به دلیل شرایط کاری آمدوشد برایم سخت است چراکه محل سکونتم با محل تحصیل ۶۰ کیلومتر فاصله دارد، اگر این مصوبه اجرایی شود می‌توانم درس خواندن را آغاز کنم و در کنکور دکتری ۱۴۰۰ ثبت‌نام کنم شاید در شهر محل سکونتم پذیرفته شوم.

مجید دانشجوی دوره دکتری که اتفاقاً در یکی از دانشگاه‌های دولتی درس می‌خواند، معتقد است: شاید منع ثبت‌نام در آزمون دوره دکتری برای پذیرفته‌شدگان دوره روزانه منطقی باشد ولی دانشجویانی که در دوره‌های شهریه‌پرداز پذیرفته شده‌اند نیازی به این محدودیت ندارند و به نظرم تبعیض‌آمیز است.

با وجود پیگیری‌های خبرنگار آنا از مسئولان سازمان سنجش آموزش کشور درباره رأی دیوان عدالت اداری، هیچ یک پاسخگو نبودند اما سوابق تاریخی در موارد این‌چنینی نشان می‌دهد که آرای دیوان عدالت اداری لازم‌الاجراست و هر وقت تصمیم جدیدی درباره آزمون‌ها گرفته شده، دفترچه راهنمای ثبت‌نام بعدی تغییر کرده است، به همین دلیل انتظار می‌رود که ضوابط آزمون دوره دکتری سال ۱۴۰۰ در این مورد نیز دستخوش تغییر شود.