آزمـون کتبـی دکتـری تخصصی 1395 سپـری شد و حالا نوبت کسب آمادگی برای مرحلـه دوم ارزیابی داوطلبان این آزمـون است.

قصد داشتیم زودتر این مباحث را با شما در میان بگذاریم، اما یک هفته‌ای زمان لازم بود تا دوستان عزیز خستگی آزمون کتبی را از تن به در کنند و توجه خود را به ادامه راه معطوف نمایند. ضمن آن که با انتشار سؤالات، بازار بحث و تبادل نظر در مورد کلیدهای هر رشته در انجمن‌های دکتری 95 همچنان داغ است.

آن چه در این مطلب آورده‌ایم تحلیلی است که با توجه به اطلاعاتی که تاکنون از سوی وزارت علوم و دانشگاه‌ها منتشر شده صورت پذیرفته است و تلاش کرده‌ایم پیش‌بینی‌هایی از ادامه فرآیند جذب دانشجویان دکتری سال تحصیلی 95 – 96 خدمتتان ارائه دهیم.

داوطلبان عزیز پذیرش دکتری 95 سراسری لازم است به موارد زیر توجه داشته باشند:

1- توقف ممنوع: هر چند در دوره‌های گذشته هم داوطلبان حتی پس از آزمون کتبی دست از کار نمی‌کشیدند و می‌بایست بر روی مهارت‌های زبان انگلیسی و نیز رزومه پژوهشی خود کار می‌کردند، اما این داستان در سال جاری جدی‌تر از همیشه است. متأسفانه در اکثر گروه‌های آزمایشی کنکور سراسری دکتری 95،  دروس امتحانی از دروس تخصصی رشته و گرایش مورد نظر داوطلبان انتخاب نشده‌اند و بیشتر دروس مشترک گرایش‌های مختلف مد نظر قرار گرفته‌اند؛ از این رو داوطلبان به نوعی در ابتدای راه هستند. همچنین برخی دانشگاه‌هایی که تا این لحظه اطلاعاتی در رابطه با نحوه پذیرش مرحله دوم منتشر کرده‌اند، سخن از آزمون کتبی اختصاصی دانشگاه به میان آورده‌اند و این یعنی نیاز به استمرار مطالعات داوطلبان در روزهای پیش رو.

اگر پذیرش دکتری تخصصی پیش از برگزاری آزمون نیمه‌متمرکز سازمان سنجش (قبل از سال 90) و نیز اطلاعیه‌های منتشرشده از سوی دانشگاه‌ها تا این لحظه را چراغ راه قرار دهیم، باید نتیجه بگیریم که آزمون کتبی اختصاصی دانشگاه‌ها بیشتر از دروس تخصصی گرایش مورد نظر در دوره کارشناسی ارشد هستند. پس جا دارد به داوطلبان توصیه اکید کنیم که این دروس را جدی بگیرند؛ به ویژه که این گونه دروس در جلسات مصاحبه هم جایگاه ویژه‌ای دارند.

البته مشکلی که در این بین وجود دارد اطلاع از منابع هر درس است. این مسأله یکی از دلایل مهم راه‌اندازی آزمون سراسری دکتری در سال 90 بود؛ چرا که گرچه عناوین دروس امتحانی اعلام می‌شود، اما معمولاً منابع آن در دانشگاه‌های مختلف متفاوت است. پس اگر از همین حالا دانشگاه یا دانشگاه‌های مشخصی را هدف قرار داده‌اید، بهتر است به فکر آشنایی با منابع آن دانشگاه هم باشید. اگر بخواهیم توصیه‌هایی کلی برای شناخت منابع ارائه دهیم، باید بگوییم که بهتر است به این سه موضوع اهمیت خاصی بدهید: 1- کتاب‌های اساتید همان دانشگاه؛ 2- جزوه درسی اساتید دانشگاه؛ 3- منابع سؤالات پذیرش دکتری پیش از سال 90. هر چند که پیدا کردن این موارد چندان هم کار آسانی نیست!

2- امید برای همه: بنا بر اعلام سازمان سنجش، در مرحله اعلام نتایج اولیه داوطلبان، درصدها و نمره کل هر داوطلب به وی اعلام می‌شود. پس از آن هر دانشگاهی حداقل نمره کل قابل قبول خود را اعلام می‌کند و داوطلبان حائز شرایط می‌توانند متقاضی ارزیابی در مرحله دوم آن دانشگاه شوند.

نکته‌ای که در این بین وجود دارد این است که این احتمال وجود دارد که یک دانشگاه (حتی دانشگاه‌های برتر) جهت جذب داوطلبان بیشتر، حداقل نمره تراز جهت دعوت به مصاحبه را نمره پایینی اعلام کنند، چرا که از یک سو آزمون سال‌های قبل نشان داده است که دانشگاه‌ها دل خوشی از آزمون‌های عمومی سنجش ندارند و چندان به نمره داوطلبان در آن آزمون اهمیت نمی‌دهند و از سویی دیگر هر داوطلب برای ورود به مرحله دوم می‌بایست مبلغی به حساب دانشگاه واریز کند و دانشگاه‌ها می‌توانند با تعیین حداقل نمره پایین‌تر درآمد بیشتری کسب نمایند!

آن چه که از این بحث نتیجه گرفته می‌شود این است که برخلاف سال‌های گذشته، کار برای داوطلبانی که آزمون موفقی را پشت سر نگذاشته‌اند تمام نشده است. بلکه امید قبولی برای بسیاری از داوطلبان همچنان پابرجا است. از این رو پیشنهاد می‌کنیم حتی کسانی که از عملکرد خود در آزمون کتبی رضایت ندارند هم دست از کار نکشند و با امید کافی به مطالعه دروس تخصصی، افزایش مهارت‌های زبان انگلیسی و تقویت رزومه خود بپردازند. به قول معروف “کار از محکم کاری عیب نمی‌کند”.

3- کفش‌های جاندار: اگر بخواهیم کمی طنز هم قاطی مطلب کنیم، باید بگوییم اگر هنوز کفش‌های عید خود را نخریده‌اید بهتر است کفش‌های مقاومی انتخاب کنید.

متأسفانه سازمان سنجش هنوز به طور شفاف اعلام نکرده است که هر داوطلب امکان شرکت در مصاحبه چند کدرشته را دارد؛ اما اگر همان طور که در مقدمه گفتیم اطلاعات فعلی را مد نظر قرار دهیم، این تعداد محدودیتی ندارد و هر داوطلب می‌تواند در مصاحبه هر دانشگاهی که بخواهد شرکت کند. این موضوع در عین این که نویدبخش فرصت‌های بیشتر برای موفقیت است، به معنای سختی فراوانی که داوطلبان در ادامه راه با آن مواجه خواهند بود هم هست. سختی ثبت‌نام در مرحله دوم هر دانشگاه، سختی شرکت در آزمون کتبی احتمالی و سختی شرکت در مصاحبه حضوری و انتظار جداگانه برای اعلام نتایج هر دانشگاه! یکی از بزرگ‌ترین مشکلاتی هم که در این مرحله پیش می‌آید تداخل برنامه‌های آزمون و مصاحبه دانشگاه‌های مختلف است که امیدواریم فکری برای آن اندیشیده شده باشد! با انتشار جزئیات بیشتر تلاش می‌کنیم در این خصوص و راه حل‌های احتمالی، مطالب جامع‌تری خدمتتان ارائه نماییم.

4- مقصد نهایی: مشکلی که در پذیرش مستقل دانشگاه پیش از سال 90 وجود داشت، قبولی برخی افراد در دانشگاه‌های مختلف بود که با توجه به این که در نهایت یک دانشگاه توسط فرد انتخاب می‌شد، ظرفیت سایر دانشگاه‌ها خالی می ماند. راه حلی که سازمان سنجش برای حل این مشکل در پذیرش دکتری بدون آزمون به کار برد و در آزمون اختصاصی دکتری پردیس سال گذشته هم از آن استفاده کرد، این است که پس از مراجعه داوطلبان به دانشگاه‌های مختلف، پرتال سازمان سنجش برای ثبت‌نام پذیرفته‌شدگان هر دانشگاه باز می‌شود و دانشگاه‌ها می‌توانند فهرست اسامی پذیرفته‌شدگان خود را در این پرتال ثبت کنند. در صورتی که نام فرد قبلاً در پرتال قرار نگرفته باشد، این ثبت‌نام بدون مشکل انجام می‌شود؛ در غیر این صورت به دانشگاه اعلام می‌شود که این فرد قبلاً از طرف دانشگاه دیگری به عنوان پذیرفته شده ثبت شده است و امکان ثبت مجدد وجود ندارد. سپس دانشگاه به فرد اطلاع می‌دهد که در صورت تمایل با دانشگاه پذیرفته‌شده قبلی خود تماس بگیرد و از آنها بخواهد نام وی را از لیست خود حذف کنند تا امکان ثبت دانشگاه  دیگر وجود داشته باشد. به این ترتیب هر فرد تنها در یک دانشگاه پذیرفته خواهد شد و مشکلی از این بابت پیش نخواهد آمد.

5- گوش به زنگ: اگرچه آزمون دکتری از همان ابتدای راه‌اندازی همیشه پر از تغییرات بوده است و هیچ دو سال متوالی شرایط مشابهی نداشته است، اما حکایت دکتری 95 هم در جای خود خواندنی است. تغییرات شدید منابع، تغییرات فراوان نحوه پذیرش و … از تغییرات مهم این آزمون است. اکنون نیز که نوبت به مرحله مصاحبه رسیده و هنوز اطلاعات متقنی در اختیار داوطلبان قرار نگرفته است. توصیه‌ای که می‌توان داشت این است که در روزهای پیش رو سعی کنید تا حد امکان در جریان اخبار و اطلاعات آزمون دکتری باشید.

با آرزوی موفقیت کاربران عزیز و گرامی