انتشار جدول مقایسه جایگاه جهانی دانشگاه های ایران در ۳ پایگاه رتبه بندی
از اخبار آزمون دکتری جا نمونی! ما همه اخبار رو لحظهای اطلاع رسانی میکنیم! کافیه برای عضویت در کانال تلگرام کلیک کنی … و یا عضو پیج اینستاگرام سایت پی اچ دی تست بشی …
موسسه ISC در گزارشی جایگاه دانشگاههای ایران را در رتبهبندیهای کیو.اس، شانگهای، تایمز و ISC بررسی کرد.
به گزارش پی اچ دی تست، روابط عمومی مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام (ISC)، دکتر سید احمد فاضل زاده رئیس مؤسسه ISC گفت: مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام با بیش از ۱۵ سال سابقه در حوزههای مرتبط با علمسنجی و رتبهبندی به عنوان مرجع ملی و بین المللی در این حوزه شناخته میشود و بر این اساس رتبهبندی دانشگاهها و موسسات پژوهشی کشور را هرساله انجام میدهد.
فاضل زاده اظهار داشت: با توجه به ماده ۹۳- در اجرای بند (۲۰) سیاستهای کلی برنامه هفتم، تعداد دانشگاههای ایران با رتبه زیر ۵۰۰ در یکی از نظامهای رتبهبندی بین المللی، باید به ۲۰ دانشگاه برسد.
در جدول ۱، وضعیت رتبهبندی دانشگاههای کشور با رتبه زیر ۵۰۰ در سطح جهانی نشان داده شده است.
جدول ۱. دانشگاههای ایران دارای رتبه زیر ۵۰۰
مهمترین اهداف رتبهبندی بین المللی دانشگاهها و موسسات آموزش عالی
رئیس مؤسسه ISC به معرفی مهمترین اهداف رتبهبندی بین المللی دانشگاهها و موسسات آموزش عالی پرداخت و گفت: تدوین سیاستهای پژوهشی و فناوری در راستای رقابت بینالملل، تدوین نقشه راه به سمت جهانی شدن دانشگاهها در تراز جهانی، مقایسه عملکرد دانشگاهها با برترین دانشگاههای جهان، جذب اعضای هیات علمی بین المللی، بازاریابی جهت جذب دانشجویان بین المللی و همچنین کمک به دیپلماسی علمی و فناوری از مهمترین این اهداف است.
رتبهبندی کیو اس
وی ادامه داد: در رتبهبندی کیو اس ۲۰۲۵، تعداد ۹ دانشگاه از جمهوری اسلامی ایران حضور دارند. دانشگاههای صنعتی شریف با رتبه ۳۴۲، تهران با رتبه ۳۶۸، صنعتی امیرکبیر با رتبه ۴۰۳ و علم و صنعت ایران با رتبه ۴۳۶ و صنعتی اصفهان با رتبه ۴۸۹ به ترتیب رتبه اول تا پنجم ایران را کسب کرده اند. همچنین دانشگاههای تبریز با رتبه ۵۵۲، شیراز با رتبه ۷۰۰-۶۹۱، شهید بهشتی با رتبه ۹۰۰-۸۵۱ و فردوسی مشهد با رتبه ۱۰۰۰-۹۵۱ دیگر دانشگاههای حاضر در این رتبهبندی هستند.
شاخصهای مورد استفاده در رتبهبندی جهانی کیو اس ۲۰۲۵ در جدول ۲ نشان داده شده است.
جدول ۲. شاخصهای رتبهبندی جهانی کیو اس ۲۰۲۵
با اینکه به لحاظ تعداد حضور، دانشگاههای کمتری از ایران در رتبهبندی کیو اس جضور دارند و به نسبت جامعه مورد بررسی رشد قبل ملاحظهای نداریم ولی به صورت کلی کمینه رتبه بهتری را شاهد هستیم. جدول ۳ این روند را نشان میدهد.
جدول ۳. جایگاه ایران در سامانه رتبهبندی بین المللی کیواس
رتبهبندی تایمز
فاضل زاده ادامه داد: در رتبهبندی ۲۰۲۴ تایمز، ۷۳ دانشگاه (بعلاوه ۲ دانشگاه مؤسسه آموزش عالی دانش پژوهان و دانشگاه صنعت نفت که به عنوان Reporter آورده شده است) از جمهوری اسلامی ایران در رتبهبندی تایمز حضور دارند. در جدول ۴ معیارها و شاخصهای رتبهبندی تایمز نشان داده شده است.
جدول ۴. معیارها و شاخصهای مورد استفاده در هر معیار
در این رتبهبندی دانشگاههای صنعتی شریف با قرار گرفتن در بازه رتبهای ۳۵۰-۳۰۱ به عنوان رتبه اول جمهوری اسلامی ایران در سال ۲۰۲۴ معرفی شده است.
وی افزود: در پایگاه رتبهبندی تایمز در سالهای ۲۰۱۲ الی ۲۰۱۴، از جمهوری اسلامی ایران تنها یک دانشگاه حضور داشت که در سال ۲۰۲۴ به ۷۳ دانشگاه رسیده است. (بعلاوه ۲ دانشگاه مؤسسه آموزش عالی دانش پژوهان و دانشگاه صنعت نفت نیز به عنوان Reporter آورده شده است). در این رتبهبندی دانشگاههای صنعتی شریف با قرار گرفتن در بازه رتبهای ۳۵۰-۳۰۱ به عنوان رتبه اول جمهوری اسلامی ایران معرفی شده اند. همچنین، دانشگاه صنعتی امیرکبیر رتبه دوم، دانشگاه علم و صنعت ایران و تهران نیز مشترکا رتبه سوم را کسب کردند. تمام این چهار دانشگاه نسبت به سال گذشته، ارتقا رتبه داشته اند.
بدین ترتیب بهترین رتبه ایران که در سال گذشته ۴۰۰-۳۵۱ بوده است با ارتقا یک بازهای به رتبه ۳۵۰-۳۰۱ ارتقا یافته است. جدول ۵ این روند حضور وکمینه رتبه جهموری اسلامی ایران را نشان میدهد.
جدول ۵. بهترین رتبه کسب شده ایران در رتبهبندیهای جهانی تایمز
رتبهبندی شانگهای ۲۰۲۳
رئیس مؤسسه ISC در ادامه گفت: رتبهبندی شانگهای یکی از معتبرترین رتبه بندیهای جهانی است که نتایج آن توسط دانشگاه شانگهای ژیائوتنگ منتشر میشود. این رتبهبندی برای اولین بار در سال ۲۰۰۳، در سطح بینالمللی منتشر شد و از آن سال به بعد بهطور سالانه به روز میشود.
جدول ۶. معیارهای رتبهبندی شانگهای
وی افزود: در رتبهبندی منتشر شده در سال ۲۰۲۳ شانگهای، ۱۰۰۰ دانشگاه برتر جهان رتبهبندی شدهاند که در این بین تعداد ۱۰ دانشگاه نیز از ایران حضور یافته اند. لازم به ذکر است حضور دانشگاههای ایران در این نظام رتبهبندی اولین بار با یک دانشگاه (دانشگاه تهران) در سال ۲۰۱۴ بوده است.
وی ادامه داد: در رتبهبندی سال ۲۰۲۳ دانشگاه تهران توانست با کسب رتبه در بازه ۵۰۰-۴۰۱ در جمع ۵۰۰ دانشگاه برتر دنیا قرار گیرد و رتبه اول دانشگاههای ایران را از آن خود کند.
دانشگاه علوم پزشکی تهران در بازه رتبهای ۶۰۰-۵۰۱ و دانشگاه صنعتی امیرکبیر در بازه رتبهای ۷۰۰-۶۰۱ به ترتیب رتبه دوم و سوم ایران را کسب کردهاند.
در رتبهبندی سال ۲۰۲۳ دانشگاه تهران توانست با کسب رتبه در بازه ۵۰۰-۴۰۱ در جمع ۵۰۰ دانشگاه برتر دنیا قرار گیرد و رتبه اول دانشگاههای ایران را از آن خود کند.
رتبه سایر دانشگاهها در جدول زیر قابل مشاهده است.
جدول ۷. جایگاه دانشگاههای ایران در نظام رتبهبندی شانگهای ۲۰۲۳
فاضل زاده خاطرنشان کرد: به صورت کلی میتوان گفت که در رتبهبندی جاری شانگهای متاسفانه شاهد افزایش حضور و ارتقای رتبه دانشگاههای کشور نبوده ایم. تعداد دانشگاههای کشور از ۱۱ دانشگاه در سال گذشته به ۱۰ دانشگاه رسیده است و دانشگاه تهران به عنوان دانشگاه اول ایران از بازه رتبهای ۴۰۰-۳۰۱ به بازه رتبهای ۵۰۰-۴۰۱ و دانشگاه علوم پزشکی تهران از بازه رتبهای ۵۰۰-۴۰۱ به بازه رتبهای ۶۰۰-۵۰۱ تنزل پیدا کرده است.
جدول ۸. بهترین رتبه کسب شده ایران در رتبهبندیهای جهانی شانگهای
رتبهبندی ISC
رئیس مؤسسه ISC گفت: رتبه بندی جهانی ISC (ISC world University rankings) یکی از نظامهای رتبهبندی جهانی است که برای اولین بار در سال ۲۰۱۸ توسط ISC و براساس تجربه ۱۰ساله در رتبهبندی دانشگاهها و به منظور مقایسه حرکت علمی و عملکرد دانشگاههای کشور در جهان اسلام و دنیا صورت گرفته است.
وی افزود: یکی از مهمترین دستاوردهای رتبهبندی جهانی، ایجاد یک پایگاه داده از جزئیات کامل اطلاعات علمی و پژوهشی کشورها و دانشگاههای تراز اول دنیا است که در نتیجه آن امکان برنامه ریزی و تهیه نقشه راه، به منظور دستیابی به اهداف و چشمانداز کشور و نیز دانشگاههای کشور در سطح بین المللی وجود خواهد داشت.
«رتبهبندی جهانی ISC» به منظور رتبهبندی دانشگاههای جهان در معیارهای خود، مهمترین مأموریت دانشگاهها که عبارتند از: پژوهش، آموزش، نوآوری و فعالیتهای بین المللی را در نظر میگیرد و بر این اساس دانشگاهها را مورد سنجش و ارزیابی قرار میدهد. نکته مهم در معیارهای این رتبهبندی این است که بعد کیفی و کمی پژوهش هم زمان با هم مورد بررسی قرار میگیرند.
جدول ۹: معیارها و شاخصها رتبهبندی رتبهبندی جهانی ISC
فاضل زاده ادامه داد: با گردآوری دادهها در مؤسسه ISC بدون خوداظهاری دانشگاهها از سراسر جهان، پایگاه داده موثق و معتبری شکل گرفته که میتوان از آن در جهت سیاست گذاریهای پژوهشی و بررسی موقعیت دانشگاههای ایران در سطح جهان استفاده نمود. «رتبهبندی جهانی ISC» میتواند نقش مهمی در سوق دادن دانشگاههای ایران به سمت دانشگاههای تراز جهانی داشته باشد.
در رتبهبندی جهانی ISC ۲۰۲۳، تعداد ۲۵۵۵ دانشگاه برتر از ۱۱۴ کشور و ۶ قاره دنیا وجود دارند.
از جمهوری اسلامی ایران ۶۹ دانشگاه در رتبهبندی جهانی ۲۰۲۳ ISC حضور دارند.
جدول ۱۰: رتبه دانشگاههای ایران در نظام رتبهبندی جهانی ISC ۲۰۲۳
راهکارهای ارتقا رتبه دانشگاهها در رتبهبندیهای جهانی
فاضل زاده در ادامه به بیان راهکارهای ارتقا رتبه دانشگاهها در رتبهبندیهای جهانی پرداخت و گفت: امروزه رتبهبندیهای دانشگاهی در سطح جهان به مقبولیت قابل توجهی رسیدهاند و ذینفعان از اقشار مختلف از اعضای هیات رئیسه دانشگاهها تا اعضای هیات علمی و دانشجویان و در سطوح بالاتر سیاستگذاران علم و فناوری از این رتبهبندیها در اهداف متفاوتی بهره میبرند.
وی ادامه داد: این رتبهبندیها در سطح رتبهبندی ملی میتواند نشان دهنده قابلیت، نقاط ضعف و قوت دانشگاهها در ابعاد مختلف و نیز میزان هم راستایی آنها با سیاستهایی باشد که کشورها برای دانشگاهها در نظر گرفتهاند. اما حضور دانشگاهها در رتبهبندیها در سطح بین المللی میتواند علاوه بر نشان دادن موقعیت دانشگاهها در مقایسه با یکدیگر، در برقراری دیپلماسی علمی از جمله جذب اعضای هیات علمی بین المللی و جذب دانشجویان بین المللی و تدوین سیاستهای پژوهشی در راستای رقابت بین الملل نیز به کار گرفته شود و مسیر حرکت به سمت جهانی شدن و تبدیل دانشگاهها به دانشگاههای تراز جهانی را هموار کند.
رئیس مؤسسه ISC گفت: با توجه به این اهمیت میتوان با بررسی روششناسی نظامهای رتبهبندیهای معتبر و در نظر گرفتن شاخصها و معیارهایی که هر کدام به منظور ارزیابی دانشگاهها در نظر میگیرند، به منظور حضور و ارتقا رتبه دانشگاهها در این نظامها برنامه ریزیهای لازم را انجام داد.
فاضل زاده اظهار داشت: در سالهای اخیر، وزارت عتف علاوه بر جایگاه جهانی، بر اساس اسناد بالادستی و برنامه راهبردی نظام، بخشی از توجه خود را معطوف به سیاستگذاری و سرمایهگذاری برای اولویتهای پژوهشی و فناوری نیاز محور کرده و کوشیده است تا پژوهشگران را به آفرینش علم بومی برای حل چالشها و نیازهای کشور هدایت کند. بالطبع، این بخش از تلاشهای پژوهشگران، لزوما در آمار جهانی تولید علم و نظامهای رتبهبندی بازتاب نمییابد. لذا باید تلاش نمود که هم تولید علم بومی و هم جهانی هم راستا با یکدیگر رشد داشته باشند.
وی ادامه داد: حضور پژوهشگران پراستناد در دانشگاهها به عنوان یک شاخص در برخی رتبهبندیهای جهانی مانند شانگهای و ISC در نظر گرفته میشود، لذا تلاش در تدوین مقالات اثرگذار و همکاریهای بین المللی میتواند در کسب این عنوان کمک کننده باشد. سیاست جذب پژوهشگران مطرح کشورهای دیگر در سالهای اخیر در برخی از کشورها از جمله عربستان سبب شده است که این کشور با استفاده از نام و آثار این پژوهشگران در بسیاری از زمینهها از جمله پژوهشگران پراستناد، رتبه دانشگاهی در سطح بین المللی به رتبههای خوبی دست یابد. با اینکه این روش به صورت کلی پذیرفته شده نیست ولی میتوان با برقراری دیپلماسی علمی در سطح پذیرفته شده و عرف جهانی از آن بهره برد.
رئیس مؤسسه ISC گفت: وزن زیادی از معیارهای رتبهبندی در رتبه بندیهایی مانند کیو اس به نظرسنجی و بررسی شهرت دانشگاهی مربوط میشود. برقراری دیپلماسی و حضور در محافل علمی جهانی میتواند، علاوه بر ارائه چهره فرهنگی، مذهبی و تمدن چندهزار ساله، به افزایش نفوذ و عمق استراتژیک خود از طریق ارائه توانمندیهای علمی خود بپردازد. تحقیقات علمی، برای برقراری دیپلماسی علمی میان کشورها ضروری است. دیپلماسی علمی و فناوری فرآیندی است که طی آن دولتها، اهداف، مواضع و منافع خود را در عرصه بینالمللی در حوزههای علمی و فناوری به نمایش میگذارند، و میتواند در حل مسائل جهانی، همرسانی دانش و تقویت همکاریها یا کاهش تنشهای بینالمللی اثربخش باشد. دیپلماسی علمی مولد قدرت نرم است که میتواند تاثیری ویژه بر وجهه ملی و شهرت کشور داشته باشد.
وی ادامه داد: برقراری دیپلماسی علمی در افزایش رویتپذیری آثار علمی، کسب استناد و افزایش اثرگذاری آنها بسیار تاثیرگذار باشد. این مورد در تمامی نظامهای رتبهبندی به عنوان یک شاخص قوی و تاثیرگذار میباشد.
فاضل زاده در ادامه به موضوع انتشارات پرداخت و گفت: انتشاراتی که در مجلات چارک اول و یا مجلات معتبر ساینس و نیچر منتشر میشوند به عنوان آثار با کیفیت لحاظ میشوند که به عنوان شاخصی با اهمیت در نظامهای رتبهبندی مانند شانگهای و ISC در نظر گرفته میشود این آثار در بیشتر مواقع شانس دریافت استناد بیشتری هم دارند. بر همین اساس دقت در انتخاب نشریه جدد منتشر کردن آثار پژوهشی میتواند شانس دریافت امتیاز در این شاخص را افزایش دهد.
وی افزود: همکاری با صنعت به عنوان ماموریت نسل سوم دانشگاهها در نظامهای رتبهبندی از جمله تایمز و ISC دیده شده است. لذا تحقق این امر علاوه بر اینکه سبب جریان یافتن جهت دانش دانشگاهی به سمت صنعت میشود و علم تئوری را علم کاربردی تبدیل میکند و در اقتصاد دانش بنیان نقش اساسی ایفا میکند، در ارتقای رتبه دانشگاهها نیز میتواند موثر باشد که بدین منظور توسعه زیر ساختهای فناوری در دانشگاهها باید مورد توجه قرار گیرد.
وی در پایان گفت: در نهایت تامین بودجههای پژوهشی و فناوری برای تقویت زیرساختها و افزایش پژوهانه محققین در تحقق این امر بسیار مهم است.
بسیار متشکریم بابت پوشش این نوع اخبار.