پس از برگزاری آزمون دکتری 99 برخی داوطلبان خواستار ابطال این آزمون و پذیرش بدون کنکور در دوره دکتری شدند.

از اخبار آزمون دکتری جا نمونی! ما همه اخبار رو لحظه‌ای اطلاع رسانی میکنیم! کافیه برای عضویت در کانال تلگرام کلیک کنی … و یا عضو پیج اینستاگرام سایت پی اچ دی تست بشی …

به گزارش پی اچ دی تست، آزمون دکتری 99 به عنوان نخستین کنکور سراسری بعد از شیوع ویروس کرونا در روز پنج شنبه 9 مرداد سال جاری برگزار شد. البته قبل از برگزاری این امتحان، آزمون‌های دیگری در سطح محدود برگزار شده بود که از آن جمله می‌توان به آزمون EPT دانشگاه آزاد، آزمون MHLE وزارت بهداشت و آزمون نهضت سوادآموزی اشاره کرد.

غیبت داوطلبان در آزمون دکتری همیشه رایج بوده است و بسیاری از ثبت‌نام‌کنندگان این آزمون در مرحله نهایی منصرف شده و در نتیجه یا کارت خود را نمی‎گیرند و یا پس از دریافت کارت در جلسه آزمون حضور پیدا نمی‌کنند. این افراد معمولاً از بین کسانی هستند که مطالعه مستقلی برای آزمون نداشته و به کنکور خیلی جدی فکر نمی‎کردند.

امسال اما برای اولین بار شاهد داوطلبانی بودیم که علی‌رغم مطالعه جدی برای آزمون، از شرکت در جلسه کنکور امتناع کردند و نخواستند بر روی سلامتی خود ریسک کنند. این موضوع در بین افرادی که خود و یا بستگان نزدیکشان دارای بیماری زمینه‌ای بودند، جدی‌تر مطرح بود.

وجود چنین افرادی در بین غایبین آزمون، که انگیزه بالایی برای پذیرش در دوره دکتری دارند، باعث شد تا پس از برگزاری کنکور، بحثی به نام «ابطال آزمون دکتری 99» مطرح شود؛ موضوعی که باعث نگرانی برخی کاربران عزیز پی اچ دی تست شده و در طی پیام‌های خود خواستار بررسی این موضوع شده‌اند.

در این مطلب می‎خواهیم بحث جامعی در این زمینه داشته باشیم.

چرا ابطال آزمون دکتری 99؟

در این بخش می‎خواهیم ببینیم موافقان آزمون دکتری 99 چه دلایلی برای درخواست خود مطرح می‎کنند و ببینیم این دلایل تا چه حد می تواند عامل ابطال کنکور دکتری باشد.

1- تقلب گسترده در آزمون دکتری

یکی از مهم‌ترین دلایل موافقان ابطال آزمون دکتری این است که کنکور دکتری 99 به علت شرایط خاص ناشی از شیوع کرونا دچار سهل‌گیری به داوطلبان شده و زمینه مناسبی برای تقلب فراهم کرده است. ازجمله موارد مورد اشاره داوطلبان به شرح زیر است:

الف- عدم تشخیص چهره در کنکور دکتری: برخی بر این باورند در آزمون دکتری سال 99 برای پیشگیری از ابتلا به کرونا، فرایند تشخیص چهره صورت نگرفته است. در این جا دو نکته مهم مطرح است:

1. ممکن است در برخی حوزه‌ها در این مورد سهل‌انگاری شده باشد، اما در اغلب حوزه‌ها فرایند تشخیص چهره انجام شده است.

2- حتی در حوزه‌هایی که فرایند تشخیص چهره صورت نگرفته، با توجه به عدم اطلاع قبلی داوطلبان، احتمال تقلب بسیار پایین است.

ب- بردن گوشی تلفن همراه به صورت گسترده به داخل حوزه‌های امتحانی: این موضوع در حالی مطرح شده که تاکنون شواهد موثقی ارائه نشده است.

استوری منتشره از سوی فوتبالیست در جلسه آزمون دکتری

تنها مورد قطعی مربوط به یکی از فوتبالیست‌های کشور بوده که برخورد انضباطی لازم با وی صورت گرفته است.

همچنین ادعای دیگری بر اساس یک عکس مطرح شده بود که بررسی‌های سازمان سنجش حاکی از واقعی نبودن این ادعا است. به نحوی که سخنگوی سازمان سنجش اعلام کرده است:

انتشار عکس از داوطلبی که در حال تغذیه بیسکویت بوده و گفته شده که موبایل بوده، اقدامی خلاف واقع است و انتشار این عکس به تشویش اذهان عمومی و بردن آبروی آن فرد منجر شده، از همین رو سازمان سنجش از منتشرکنندگان این عکس شکایت می‌کند.

نکته دیگری که بد نیست در این‌جا بر آن متمرکز شویم این است که امکان تقلب حتی در صورت در دست داشتن تلفن همراه در آزمون چقدر است؟

سؤالات کنکور همانند امتحانات دانشگاه از یک کتاب یا جزوه خاص طرح نشده است. بنابراین امکان تقلب آن هم به‌صورت گسترده اساساً میسر نیست. به ویژه که حتی با داشتن گوشی، چنین نیست که شما بتوانید دائما از گوشی استفاده کنید. به هر حال هم مراقبینی وجود دارند و هم داوطلبانی که به شما تذکر خواهند داد.

ج- امکان صحبت داوطلبان با یکدیگر به علت دوری مراقب ناشی از ترس ابتلا به کرونا: این مورد نیز در حالی مطرح شده که دفترچه‌های آزمون، کدهای مختلف و چینش گزینه‌های متنوعی داشته‌اند. همچنین، در حالی که کنکور یک رقابت تنگاتنگ است، به اشتراک‌گذاری پاسخ‌ها چندان منطقی به نظر نمی‌رسد. کما این که به صفر رساندن میزان تقلب در کنکور، موضوعی است که در هر شرایطی، چندان امکان‌پذیر به نظر نمی‌رسد.

د- بیرون بردن دفترچه سوالات کنکور: هر ساله پس از برگزاری کنکور دکتری شاهد انتشار برخی دفترچه سوالات پیش از انتشار رسمی از سوی سازمان سنجش هستیم. اگر چه این مورد ممکن است تخلف محسوب شود، اما مصداقی برای تقلب در آزمون نیست.

2- تاخیر در برگزاری آزمون در برخی حوزه‌های امتحانی

سخنگوی سازمان سنجش درمورد این موضوع اعلام کرده است که:

گزارشی از تاخیر قابل توجه در آغاز برگزاری آزمون نداشته‌ایم و اگر جایی هم تاخیر کوتاهی وجود داشته به دلیل رعایت پروتکل‌های بهداشتی و عدم ازدحام و تک تک وارد شدن داوطلبان بوده است. تنها جایی که تاخیر گزارش شده و ما نیز آن را تایید کرده‌ایم، تاخیر برای شروع آزمون داوطلبان مبتلا به بیماری کرونا در شهر تهران و در محل بیمارستان طالقانی بوده است.

البته این تاخیر در شروع زمان آزمون به کل زمان آزمون آن‌ها خدشه وارد نکرد و همان زمان استاندارد برای این افراد درنظر گرفته شد.

3- لو رفتن سوالات به علت تعویق کنکور

داوطلبان آزمون دکتری 99 پس از کنکور اعلام کردند که تاریخ چاپ دفترچه سؤالات، اسفند 98 بوده که این مورد شائبه‌هایی درخصوص امکان لو رفتن سوالات کنکور دکتری ایجاد کرده است. این در حالی است که پیش از این نیز درخصوص باز نشدن قرنطینه سوالات توضیحاتی از سوی سازمان سنجش ارائه شده بود.

همچنین، پس از کنکور دکتری نیز سخنگوی سازمان سنجش درباره درج تاریخ اسفند 1398 بر روی دفترچه سئوالات آزمون دکتری گفت: آزمون دکتری در ابتدا قرار بود در اسفند 98 برگزار شود که سؤالات چاپ شده، اما ارسال نشده بود. تمام 40 نفر کارکنان چاپخانه از اسفند 98 تا زمان برگزاری آزمون در داخل چاپخانه در قرنطینه به سر می بردند.

به هر حال درست است که در تئوری، فاصله زمانی بیشتر می تواند امکان درز سوالات را بیشتر کند اما در عمل اگر امکان لو رفتن سوالات باشد، این کار در زمان کوتاه هم شدنی است.

4- فرصت نابرابر در پذیرش از طریق آزمون دکتری 99

برخی داوطلبان معتقدند که نابرابری در شرایط برگزاری کنکور دکتری در حوزه‌های مختلف، منجر به بی‌عدالتی در نتایج آزمون خواهد شد.

به عنوان مثال، برخی کاربران پی اچ دی تست از هوای نامطبوع حوزه آزمون شکایت کردند. همچنین برخی داوطلبان از اضطراب ناشی از ابتلا به کرونا به دلیل عدم رعایت پروتکل‌های بهداشتی در جلسه آزمون شکایت داشتند.

علاوه بر این، داوطلبان غایب نیز عدم حضورشان در آزمون به دلیل احتمال ابتلا به کرونا را ایجاد فرصتی نابرابر برای ورود به دوره دکتری قلمداد می‌کنند.

5- تکیه بر نظرسنجی‌های اینترنتی

در هیاهوی تعویق‌های مکرر و اظهارنظرهای مختلف درخصوص آزمون دکتری 99، برخی با تکیه بر نظرسنجی‌های اینترنتی و نیز دیدگاه‌های کاربران در فضای مجازی بر صحت آزمون شک کردند. دو موضوع مهم در این رابطه لازم است مدنظر باشد:

الف- نظرسنجی درخصوص آزمون دکتری 99 تنها در شرایطی قابل اعتماد است که شرکت‌کنندگان در آن قطعاً داوطلبان حاضر در آزمون دکتری 99 باشند. در حالی که امکان کنترل چنین موردی در نظرسنجی‌های اینترنتی وجود ندارد، اعتماد به نتیجه چندان منطقی به نظر نمی‌رسد.

ب- در نظرسنجی‌هایی که از سوی صفحات شخصی صورت می‌گیرد، تنها افرادی شرکت می‌کنند که کاربر و دنبال‌کننده آن صفحات هستند. با توجه به این که دنبال کردن یک صفحه معمولاً به دلیل وجود اشتراک و اتفاق نظر است و بسیاری داوطلبان اساساً در این نظرسنجی‌ها مشارکت نخواهند کرد، نتیجه چندان قابل اعتماد نخواهد بود.


چه کسانی به دنبال ابطال آزمون دکتری 99 هستند؟

برای پاسخ به این سؤال شاید بتوان این موضوع را بررسی کرد که چه کسانی از لغو آزمون دکتری نفع می‎برند؟

غایبین آزمون دکتری قطعاً یکی از گروه‌هایی هستند که به دنبال باطل شدن آزمون هستند. داوطلبان عزیزی که تلاش زیادی برای کنکور کرده‌اند و متأسفانه نتوانسته‌اند در جلسه حاضر شوند، علاقه‌مندند تا این آزمون لغو شود تا آن‌ها هم به گردونه گزینش بازگردند. شاگردان برگزیده اساتید هم دسته دیگری هستند که با توجه به اطمینان خود در قبولی بدون آزمون، علاقه‌مندند تا آزمون دکتری نه امسال، بلکه برای همیشه حذف شود. عدم دستیابی به نتیجه مطلوب مدنظر برخی داوطلبان در آزمون هم می‎تواند انگیزه مناسبی برای پیگیری ابطال آزمون دکتری باشد.


آیا ممکن است آزمون دکتری لغو شود؟

قطعاً خیر. بدون کوچک‌ترین تردیدی خدمت کاربران عزیز پی اچ دی تست عرض می‌کنیم که احتمال لغو آزمون دکتری حتی یک درصد هم نیست. با توجه به تجربه چندین ساله در مشاوره به داوطلبان آزمون‌های تحصیلات تکمیلی، می‎توانیم با جرئت بگوییم که موضوع لغو آزمون دکتری پیشاپیش شکست‌خورده است.

متأسفانه یا خوشبختانه برخی از داوطلبان با توجه به تجربه موفقیت در چندین مرحله تعویق آزمون‌های دکتری، تصور می‎کنند که می‎توانند با پیگیری مباحثی نظیر ابطال آزمون دکتری هم موفق به انجام کاری شوند. البته قطعاً مطالبه‌گری به عنوان امری که متأسفانه در جامعه ما کمرنگ شده است، بسیار پسندیده و نکوست و ما باید عادت کنیم که به دنبال مطرح کردن خواسته‌های خود از مسئولین و دیگر افراد جامعه باشیم.

اما به هر حال باید بدانیم که این دو موضوع به هیچ وجه به یکدیگر شباهتی ندارند. در ادامه تفاوت‌های این دو موضوع را بررسی خواهیم کرد.

لغو آزمون دکتری 99

مطرح بودن سلامت دانشجو در تعویق آزمون دکتری

مهم‌ترین متغیری که باعث می‎شود توقع نداشته باشیم نتایجی که در پیگیری تعویق آزمون دکتری محقق شده، این‌جا هم تحقق یابد، مسئله سلامت دانشجو است. در بحث تعویق آزمون دکتری پای مهم‌ترین مسئله زندگی بشر، یعنی سلامت افراد مطرح بود. بدیهی است که با وجود چنین مسئله‌ای نباید هیچ‌گونه ریسکی انجام داد.

کما این که اگر وزارت علوم یا بهداشت مطمئن بودند که صد یا حتی ده نفر از داوطلبان به این بیماری مبتلا خواهند شد، می‎بایست آزمون را در زمانی دیگر برگزار می‎کردند و یا حتی قید کل آزمون را می‎زدند.

اما در بحث لغو چیزی از سلامت دانشجو در میان نیست. بحث یک بحث علمی و آماری است. مثلاً اگر بخواهیم دلیل موافقان ابطال در خصوص تقلب در آزمون دکتری را مدنظر قرار دهیم، می‎توانیم بپرسیم این تقلب در چه سطحی بوده است؟ آیا این تقلب بیشتر از ده یا بیست درصد داوطلبان را دربرمی‎گیرد؟

حتی با فرض صحت این ادعا (که البته فرضی محال است)، باز هم ابطال آزمون دکتری منطقی نیست. هر چه باشد پذیرش عادلانه 80 یا 90 درصد داوطلبان بهتر از این است که سرنوشت کل داوطلبان به دست دانشگاه‌ها سپرده شود و عدالت در پذیرش به عددی بسیار پایین‌تر از 80 برسد. پس حتی در صورتی که فرض تقلب محدود را هم بپذیریم، باز هم تأثیر دادن آزمون کتبی بسیار بهتر از حذف آن است.

نکته دیگر در این موضوع این است که تقلب در آزمون دکتری چقدر می‎تواند روی سرنوشت دیگر داوطلبان مؤثر باشد؟

آزمون دکتری یک آزمون نیمه‌متمرکز است. به این معنا که پس از برگزاری آزمون کتبی، داوطلبان به دانشگاه‌ها معرفی می‎شوند تا از طریق مصاحبه دکتری و بررسی سوابق آموزشی و پژوهشی مورد ارزیابی قرار گیرند. در سال‌های اخیر، دعوت به مصاحبه محدودیتی ندارد و فرد می‎تواند به تعداد دلخواه برای مصاحبه دانشگاه‌ها مراجعه نماید (در صورت کسب نمره لازم). از این رو تقلب عده‌ای محدود، قطعاً نمی‎تواند سرنوشت داوطبان را دچار تحولی اساسی کند.

نکته مهم این است که طرح این بحث به معنای بی‌اهمیت بودن تقلب در آزمون‌های سراسری نیست. حق تک‌تک داوطلبانی که برای آزمون زحمت کشیده‌اند و تک تک ثانیه‌هایی که به مطالعه و کسب آمادگی اختصاص داده‌اند بر عهده مسئولین سازمان سنجش است و در صورتی که قصوری در این زمینه شده باشد، می‎بایست پاسخگو باشند.

البته همان طور هم که گفتیم با توجه به متفاوت بودن سؤالات و گزینه‌ها برای داوطلبان مجاور، احتمال تقلب‌های دفعی بسیار پایین است و تنها می‎توان روی تقلب‌های سازمان‌یافته حساب کرد که آن هم بعید است بتواند در ابعاد گسترده‌ای اتفاق بیفتد.

بی‌ضرر بودن تعویق برای دیگران

تفاوت دیگری که لغو آزمون دکتری با تعویق دارد این است که تعویق به طور کلی ضرر مهمی به دیگر داوطلبان آزمون دکتری وارد نمی‎کرد. البته قطعاً بودند کسانی که تعویق آزمون‌ها چه در مرحله اول و چه در مراحل بعدی به زیانشان تمام شد. مثال واضح عزیزانی هستند که قصد اعزام به خدمت سربازی و یا انجام پایان‌نامه بعد از آزمون را داشتند. اما به هر حال این ضررها به گونه‌ای بود که فرصت جبران یا مجال تحمل وجود داشت؛ به ویژه که همان‌طور که گفته شد پای جان داوطلبان در میان بود.

اما در بحث لغو آزمون دکتری، قطعاً بسیاری از داوطلبان متضرر خواهند شد. به طور مثال، بسیاری از داوطلبان نتوانسته‌اند